Stres ogólny a prężność psychiczna (rezyliencja) i dobrostan psychiczny pilotów liniowych – analiza wzajemnych zależności

Abstract

Praca opisuje zależności pomiędzy poczuciem stresu, prężnością psychiczną a dobrostanem psychicznym pilotów liniowych, z uwzględnieniem różnic związanych z płcią oraz zajmowanym stanowiskiem zawodowym. Wybór tematu wynika ze specyfiki pracy pilota, która wiąże się z wysoką odpowiedzialnością, presją czasu, nieregularnym rytmem pracy oraz koniecznością utrzymywania wysokiej sprawności psychofizycznej. Badanie przeprowadzono wśród pilotów liniowych z wykorzystaniem internetowych narzędzi badawczych: Kwestionariusza Poczucia Stresu (KPS), Resilience Scale-25 (RS-25) oraz Psychological Well-Being Scales (PWB). Celem pracy było określenie zależności pomiędzy poczuciem stresu, prężnością psychiczną a dobrostanem psychicznym pilotów liniowych oraz sprawdzenie, czy poziom tych zmiennych różnił się w zależności od płci i zajmowanego stanowiska zawodowego. Przyjęto założenie, że wyższy poziom poczucia stresu będzie wiązał się z niższym poziomem prężności psychicznej i dobrostanu psychicznego, natomiast wyższa prężność psychiczna będzie związana z wyższym poziomem dobrostanu. Założono również występowanie różnic w poziomie badanych zmiennych ze względu na płeć oraz stanowisko zawodowe. Badanie podejmuje zagadnienie stosunkowo rzadko analizowane w odniesieniu do pilotów liniowych, szczególnie w zakresie jednoczesnego uwzględnienia poczucia stresu, prężności psychicznej i dobrostanu psychicznego rozumianego jako pozytywny wymiar funkcjonowania jednostki. Uzyskane wyniki mogą znaleźć zastosowanie w planowaniu działań profilaktycznych, programów wsparcia psychologicznego oraz rozwiązań wspierających dobrostan psychiczny pilotów i bezpieczeństwo w środowisku lotniczym.

The thesis examines the relationships between perceived stress, psychological resilience, and psychological well-being among airline pilots, taking into account differences related to gender and professional position. The choice of this topic stems from the specific nature of a pilot’s work, which involves a high level of responsibility, time pressure, irregular working hours, and the need to maintain a high level of psychophysical fitness. The study was conducted among airline pilots using online research instruments: the Perceived Stress Questionnaire (KPS), the Resilience Scale-25 (RS-25), and the Psychological Well-Being Scales (PWB). The aim of the study was to determine the relationships between perceived stress, psychological resilience, and psychological well-being among airline pilots and to examine whether the levels of these variables differed depending on gender and professional position. It was hypothesized that higher levels of perceived stress would be associated with lower levels of psychological resilience and psychological well-being, while higher psychological resilience would be associated with higher psychological well-being. Differences in the levels of the examined variables according to gender and professional position were also expected. The study addresses an issue that has been relatively rarely examined among airline pilots, particularly with regard to the simultaneous consideration of perceived stress, psychological resilience, and psychological well-being understood as a positive dimension of individual functioning. The findings may be useful in planning preventive measures, psychological support programs, and solutions aimed at promoting pilots’ psychological well-being and safety in the aviation environment.