Szkoła jako mikroprzedsiębiorstwo funkcjonalne w systemie oświaty na przykładzie Zespołu Szkół Ekonomicznych w Nowym Sączu – wyzwania, procesy i rekomendacje

Abstract

Artykuł analizuje funkcjonowanie Zespołu Szkół Ekonomicznych w Nowym Sączu przez pryzmat koncepcji szkoły jako mikroprzedsiębiorstwa. Autorzy podkreślają, że choć szkoła jest instytucją publiczną realizującą misję określoną w Prawie oświatowym, można ją opisywać przy użyciu narzędzi nauk o zarządzaniu. Ujęcie to nie oznacza komercjalizacji, lecz pozwala uporządkować procesy planowania, organizowania, motywowania i kontroli. Szkoła działa w warunkach konkurencji o ucznia, niżu demograficznego i rosnących oczekiwań społecznych. Dlatego istotne staje się: zarządzanie jakością kształcenia, rozwój kadry, współpraca z interesariuszami oraz racjonalne wykorzystanie ograniczonych zasobów. Dyrektor pełni rolę lidera strategicznego, budującego kulturę organizacyjną i sieć partnerstw z uczelniami, pracodawcami i instytucjami publicznymi. Ważnym elementem jest marketing relacyjny oraz silne struktury wsparcia psychologiczno-pedagogicznego. Analiza SWOT wskazuje mocne strony szkoły, ale też zagrożenia, zwłaszcza demograficzne. Wnioskiem autorów jest potrzeba profesjonalnego, procesowego zarządzania szkołą jako organizacją uczącą się, przy zachowaniu jej publicznej misji i nadrzędnego dobra ucznia.The article analyses the functioning of the Economic Schools Complex in Nowy Sącz through the lens of the concept of a school as a microenterprise. The authors emphasise that although the school is a public institution fulfilling a mission defined by the Polish Education Law, it can be examined using management science tools. This approach does not imply commercialisation; rather, it helps to structure the processes of planning, organising, motivating, and controlling. The school operates in conditions of competition for students, demographic decline, and increasing social expectations. Therefore, effective quality management of education, staff development, cooperation with stakeholders, and the rational use of limited resources become crucial. The principal performs the role of a strategic leader, shaping the organisational culture and building networks of partnerships with universities, employers, and public institutions. Relationship marketing and well-developed psychological and pedagogical support structures are also significant elements. The SWOT analysis highlights both the school’s strengths and its threats, particularly demographic challenges. The authors conclude that professional, process-oriented management of the school as a learning organisation is necessary, while preserving its public mission and prioritising the best interests of the student.